Bilimadamları, normal, sağlıklı bir insanın yaşamının herhangi bir evresinde bu hastalığa yakalanma riskinin yüzde 18 olduğunu belirttiler. Ancak bu riskin, her hastalık ve rahatsızlıkla birlikte yüzde 3,2 oranında arttığı belirlendi.

Daha önce yapılan araştırmalarda, yüksek kolesterol, kalp sorunları, obezite ve sigaranın riski artırdığı belirlenmişti. Bilimadamları bunun sebebinin beyne giden kan akışının zayıflaması ve bunun da damarlarla hücrelere zarar vermesi olduğunu düşünüyorlar.

Ancak bilimadamları, kireçlenme gibi bazı hastalıklar önlenemese de gözler ve dişler için düzenli kontroller yaptırılabileceğine, soğuk algınlığı gibi hastalıklardan kaçınmaya çalışılabileceğine işaret ettiler.

Neurology dergisinde yayınlanan araştırmada, düzenli kontroller yaptırmak, mümkün olduğunca aktif ve sağlıklı olmaya çalışmanın yaşamın ileri safhalarında Alzheimer ve benzeri hastalıkların riskini azaltabileceği belirtildi.

Ruh sağlığı bazı durumlarda beden sağlığından bile daha önemlidir. Çünkü bedenen engelli olan bir insan bazı işleri yapamayabilir ancak aklen ve ruhen sağlıklı olduğu için düşünebilir,mutlu, huzurlu olabilir, şartlan kısıtlı da olsa üretebilir, çevresine güven ve huzur verebilir, mutlu, rahat, dengeli bir yaşam sürebilir. Oysa fiziken hiçbir kusuru ve bedeni hastalığı olmamasına rağmen ruh sağlığı bozuk olan bir kişi hem kendisi hem de çevresine rahatsızlık verir. Maddi imkanları geniş olsa da, iyi bir eğitimi ve işi olsa da, geniş bir çevresi bulunsa da aklen sağlıksız olduğu için mutlu olamaz. Her şeyden önce kendi içinde sürekli huzursuz, rahatsız, sıkıntılı bir yaşam sürdüğü için mutsuzdur. Sürekli sorunları vardır. Bundan ötürü vakti, imkanı, bedeni gücü yerinde olsa da yaptığı işten verim alamaz, bir şeyler üretemez, konsantre olamaz, faydalı faaliyetlerde bulunamaz, derslerinde başarılı olamaz, çevresiyle uyumlu olamaz, insanlarla diyalog kuramaz… Ruh sağlığının bozulmasından kaynaklanan sorunlar çok daha uzun anlatılabilir. Burada önemli olan nelere yol açabileceğinin bilinmesidir. Ruh sağlığı bozulan bir insanda bunların hepsi görülecek diye bir kural elbette ki yoktur. Ancak ruh sağlığının bozulmasının bunlara sebep olabileceğini bilmek gerekir. Ayrıca ruh sağlığının bozulması demek o kişiye hemen mutlaka bir ruh hastalığı teşhisi konulması demek değildir. Bunların ön aşamaları vardır. Örneğin dengesiz ya da tutarsız bir yapı sergilemek bu kişiyi güvenilmez yapar. Evde ailesi, okulda arkadaşları ve öğretmenleri bu kişiye elbette tedirginlikle yaklaşırlar. Ona her sorumluluğu rahatlıkla veremezler. Yanında her konuyu konuşamazlar. Emanet veremezler. Üstelik böyle bir kişinin sürekli takip edilip, kollanması gerekir. Çünkü ne zaman ne yapacağı, neye ne şekilde tepki vereceği belli olmaz. Bir konuşma sırasında geçen bir sözden etkilenip delice bir harekette bulunabilirler. Derste işlenen bir konudan etkilenip umulmadık bir şey yapabilirler. Bu tür kişilerin yanlarında dikkatli olmak gerekir. Onların psikolojilerini bozmayacak, onları olumsuz etkilemeyecek, onları yanlış düşüncelere sevk etmeyecek şekilde hareket etmek gerekir. Bu da elbette ki o kişinin yanındakileri huzursuz eder. Burada kastedilen, ciddi ruh hastalıkları değildir. Çünkü ruh hastalıkları elde olmayan rahatsızlıklardır. Ancak gençlerde görülen dengesiz, aşırı, hırçın, kaprisli, güven vermeyen, sorunlu, bunalımlı ruh hallerinin çözümü vardır. Burada tenkit edilen de budur. Bunun önüne geçmek, bu ruh halinden kurtulmak, daha dengeli, huzurlu, güven veren, sağlıklı bir yapıya kavuşmak elbette ki mümkündür. Bu kitapta amaçlanan da budur. Gençlerde yaygm olarak görülen bu ruh halinin normal karşılanmasını önlemek, siz gençlere eğer isterseniz çok aklı başmda, huzurlu, dengeli, sağlıklı bir ruha sahip olabileceğinizi anlatmak ve bunun yollarını göstermektir. Dengesizlikten kastedilen de yine gençler arasında yaygın olan bu ruh halidir. Bundan kurtulmak isteyenlere bunun mümkün olduğunu anlatmaktır.

Ayrıca şunu da unutmayın ki bu yaşlarda nasıl bir kişilik geliştirir, nasıl bir ruh haline sahip olursanız, ilerideki kişiliğinizi, ruhsal yapmızı bunun üzerine bina etmiş olursunuz. Her zaman herkes için değişme yolu açıktır. Bu yol açıktır ancak her insan değişime açık olmadığı için çoğu kişi gençlik yıllarında elde ettiği yapıyı korur ve bunu tamamen değiştirmek yerine bunun üzerine bir şeyler kurar. Dolayısıyla gençlik döneminde elde ettiği yapıyı muhafaza eden insanlar çoktur. Aynı yapının ileriki yıllara taşındığım düşünsenize. Böyle bir insana ne iş hayatında ne aile ortamında ne de toplumsal ilişkilerinde güven duyulmayacağı, böyle bir kişiye emanet verilemeyeceği, sorumluluk yüklenemeyeceği açıktır. Tabi ki aslında hiç kimse böyle bir duruma gelmek istemez. Bu nedenle daha yaşım erken, henüz önümde uzun yıllar var, diye düşünmeyin. Şimdiden dengeli, aklı başında, ruh sağlığı yerinde bir insan olun. Bu tamamen sizin elinizde.

Önceki bölümde anlatılanları uygularsanız, dengeli aklı başında insan olmayı gerçekten isterseniz rahatlıkla bunu elde edebilirsiniz. Ama bunalımlı ruh halinden zevk alıyorsanız, ailenizi ve çevrenizi üzmek, tedirgin etmek sizi rahatsız etmiyorsa, sorunlu insan olmayı kendinize yakıştırıyorsanız, tartışmadan, çekişmeden zevk alıyorsanız o zaman bu şekilde yaşamaya devam edebilirsiniz. Fakat kendisine saygı duyan bir insanın aklı başında olmayı tercih edeceği açıktır.

Ruh sağlığınız güçlü olursa ileride diğer insanların yetişmesine de katkıda bulunabilirsiniz. Örneğin öğretmen, eğitimci, akademisyen, psikolog vb. mesleklere sahip olabilirsiniz. Fakat daha kendisini eğitememiş, kendisini değiştirememiş bir insanın, kendi üzerinde otokontrolü olmayan bir kişinin başkasını eğitmesi ya da değiştirmesi de mümkün olmayacaktır.

Eğer gerçekten ister, azmeder, irade gösterir ve uygularsanız çok büyük bir değişim yapabilirsiniz. Bu kitabı okuyan gençlerin belki hemen hepsi okurken heveslenecekler, kendilerinde böyle bir değişim yapmayı isteyeceklerdir. Ancak elbette ki hepsi elde edemeyecektir bu ruh halini. Sadece gerçekten isteyen, irade ve kararlılık gösteren ve pes etmeyenler bu ruh haline ulaşacaklardır.

Kendinizde böylesine olumlu bir değişiklik yapmanız bu yaşlarınızda da ileriki yaşlarınızda da sizin için çok faydalı olacaktır. Bu yaşlarda böylesine güzel bir irade göstermeniz hem kendinize güveninizi ve saygınızı artıracak hem de çevrenizin saygısını kazanmanıza yol açacaktır. Kişilikli, özgüvenli, dengeli, aklı başında, ruh hali son derece normal bir insan olmanız elbette ki size haklı bir saygınlık kazandıracaktır. Kitapta anlatılanları uygulama konusunda zaman zaman zorlanabilirsiniz. Alıştığınız, eskiden beri alışkanlık haline getirdiğiniz huylarınızdan, karakter özelliklerinizden vazgeçmeniz ilk etapta kolay gelmeyecektir. Ancak değiştirdiğiniz her özellik kendinize olan güveninizi artıracak ve diğerlerini değiştirebilmeniz için size cesaret verecektir.

Neden yıllarınızı boşuna harcayasınız ? Üstelik ömrünüzün en değerli, en verimli, en dinç dönemlerini niçin ruhen sağlıksız ve dengesiz bir insanmış gibi geçiresiniz? Nasıl olsa eninde sonunda ruhen dengeli bir insan olmaya karar vereceksiniz. Niçin yetişkin olmayı bekleyesiniz ? Bu değişiklikleri yaptığınızda sakın gençliğinizin kıymetini bilmediğinizi, ömrünüzün en verimli yıllarını tek düze, hayattan zevk almadan, sıkıcı bir ruh haliyle geçireceğinizi düşünmeyin. Bu yanlış olur. Çünkü asıl, kişilikli, ruhen dengeli, sağlıklı olduğunuzda hayatın değerini daha iyi bilir, yaşamınızdan daha zevk alırsınız. Çünkü kendinize saygı duyarsınız. Bu nedenle bu konuyu çok iyi değerlendirin. Daha önce de belirttiğimiz gibi bazılarınız bu anlatılanları uygulayacak, bazılarınız ise uygulamayacaktır. Fakat bilmelisiniz ki yetişkin bir insan olup geri dönüp baktığınızda bunları uygulamış olmaktan ötürü kendinizle gurur duyacaksınız. Yaşıtlarınızın pek çoğunun önüne geçecek, onların yıllar sonra kavradığı gerçekleri siz yıllar önce fark etmiş ve yaşamış olacaksınız. Bu elbette ki çok büyük bir avantaj olacak.

Incoming search terms:

• dengeli insan olmayı gözünüzde büyütmeyin

Kendinizdeki dengesizliklerin neler olabileceğini tek tek düşünün.
Yarın daha dengeli bir yaşama başlayın; en azından buna karar verip ilk adımı atın ve tüm bu dengesizlikleri yapmamaya gayret edin.
Eğer sözünüzü tutamadığınızı görürseniz sakın vazgeçmeyin; yeniden başlayın.
Aslında her gün güne başlarken kısaca konsantre olun ve tekrar karar alın.
Daha dengeli olduğunuzu, eskisi gibi aniden sinirlenmediğinizi, öfkenizi kontrol edebildiğinizi vs. gördüğünüzde sakın kendinizi yeterli görmeyin, daha da dengeli olmak için gayret sarf etmeye devam edin.
Yaşıtlarınızın tavırlarından olumsuz etkilenmeyin.
Eski tavırlarınız mutlaka ki size uygulaması daha rahat ve kolay gelecektir. Kızmak, bağırmak, çağırmak, asileşmek, küsmek, tavır almak bazen daha cazip görünebilir. Ancak bunu kendinize yakıştırmayın, siz bir kez dengeli insan olmaya, yetişkin tavrı göstermeye niyet ettiniz. Şimdi bunu uygulama zamanı.

“Ruh Sağlığı ve Hastalıkları” ile kişide görülen önemli uyumsuzlukları önleme, teşhis ve tedavi etmeyle uğraşan uzmanlık dalma psikiyatri denmektedir. Psikiyatrinin kapsamına giren şikayetler şunlardır:
Uykusuzluk
Sıkıntı, sinirlilik
Durgunluk, huzursuzluk
Unutkanlık, dalgınlık
Aşırı şüphecilik
Taşkınlıklar
Sürekli gerginlik
Kişilik bozuklukları
İnsanlardan uzaklaşma
Alkol ve madde kullanımına ilişkin sorunlar
Panik hissi
Fobiler
Aşırı kuralcılık
Gerçek dışı düşünceler
Vücutta açıklanamayan ağrılar, uyuşmalar
Genellikle sıkıntı ve sinirlenme sonrası görülen bayılmalar.

Bu şikayetler psikiyatriyi ilgilendiren sorunların bir kısmıdır.17 Fakat davranış bozuklukları genel olarak “Nevrozlar” ve “Psikozlar” olmak üzere iki ana başlık altında incelenir. Bunlardan nevrozlar hafif, psikozlar ağır vakalardır.

Nevrozlar, organik bir sebebe bağlı değildir. Tamamıyla çevreden gelen olumsuzlukların etkisiyle kişide düşünce bozukluklarının ve ruhi çatışmaların ortaya çıkması halidir. Nevrozlu bir kişi, çevresi ile birtakım uyumsuzluklar yaşar fakat sıkıntılarının ve sorunlarının farkındadır. En önemlisi, gerçek hayattan kopmaz.
Psikozlarda ise durum oldukça farklıdır. Hasta gerçeklerden tamamıyla kopmuş, kişiliği dağılmıştır. Dahası; muhakemesi ve zihin fonksiyonları bozulduğu için kişi, hasta olduğunun farkında değildir. Hezeyan ve halüsinasyonlar söz konusudur.

Bu iki gruba girmeyen başka anormal davranışlar da vardır. Bu kitapta tüm ruh hastalıklarına yer verilmeyecek, sadece bir kısmı incelenecektir. Burada amaç hem sizlere sık rastlanan bu ruh hastalıklarını tanıtmak hem de ruh sağlığının önemini hatırlatmaktır. Sağlıklı, dengeli bir ruh haline sahip olmanın neden gerekli olduğunu, sağlıksız, dengesiz bir yapının ileride nelere yol açabileceğini görmeniz amaçlanmaktadır.

Kişilik, bir insanı diğerlerinden farklı kılan temel özelliklerdir. Bireyin kendine ait yönlerini ifade eder. Bunu inanç, ahlak, kültür, arkadaşlık ilişkileri, sosyallik, çıkarcılık, göz rengi, konuşma üslubu, sorumluluk, candanlık, kıskançlık, hüzün, sinirlilik, güvenilirlik yanında, davranış tarzları, olaylara ve insanlara bakış açıları, alışkanlıklar, algılar gibi daha pek çok özellik belirlemektedir. İnsanda ergenlik döneminde veya daha önce şekillenmeye başlar. Toplumda insanların pek çok ortak yanlarının olmasının yanı sıra kişilik özeldir ve ayırt edicidir. Kişilik aslında her zaman değişebilecek bir nitelikte olmakla beraber, genelde insanlarda oldukça sürekli ve kararlı bir görünümdedir.
Kişilik bozukluklarında da belirtiler süreklilik gösterir.

Kişilik bozuklukları ve belirtileri
Obsesif kişilik: Takıntılar, kuralcılık, mükemmeliyetçilik, kararsızlık
Paranoid kişilik: Şikayetçi üslup, şüphecilik, affetmeme, kincilik
Şizoid kişilik: Çekingen kişilik: Duyarsızlık, yalnızlık, duygusal soğukluk Utangaçlık, kendini küçük görme, topluma karşı duyarlılık
Sınırda kişilik: Duygusal değişkenlik, kontrolsüz davranış, iradesizlik
Antisosyal kişilik: Sorumsuzluk, vurdumduymazlık, saldırganlık, insanları suçlama
Bağımlı kişilik: Başkalarından güç alma, kendisini ikinci planda tutma, terk edilme korkusu
Histrionik kişilik: Telkine açık olma, rol yapma, hep ilgiyi ve dikkati üzerine çekme isteği, yüzeysellik.

Obsesif kompulsif kişilik bozukluğu
Kişi düzenli, mükemmeliyetçi ve katıdır. İyi, doğru ve güzel gibi olumlu duygularını ifade etmekte zorlanır. Genelde yargılayıcı bir tutum içindedir. Kararsızlığı dikkat çeker. Detaya dalmaya yatkın olduğundan yaptığı işin veya sergilediği davranışın amacından ya sapar ya da unutur.

Paranoid kişîlik bozukluğu
Kişi diğer insanlar tarafından sürekli olarak sömürüldüğünü, kendisine zarar verilmeye çalışıldığını düşünür ve bu şekilde algılar. En yakınlarının sadakatinden bile derin bir kuşku içindedir. Bu sebeple insanlara güvenmez, onların bütün davranışlarını olumsuz yorumlar ve şüphe ile yaklaşır.
Bu bireylerin öfkeli ve kinci olmaları tipik özellikleridir. Öte yandan hep aşağılandıklarına inanırlar.

Şizoid kişilik bozukluğu
Kişi soğuk ve ilgisizdir. Sanki duygulan körelmiş gibidir; sevinç, neşe, keder, kaygı, üzüntü, öfke gibi duyguları gereği gibi hissetmez veya dışarı yansıtmaz. Yakın çevresiyle hatta kendi ailesiyle bile doğru dürüst iletişim kurmaz, kursa bile bunu devam ettiremez. Kimseyle duygu ve düşüncelerini paylaşmaz. Annesiyle, babasıyla, arkadaşlarıyla, kardeşleriyle bir arada olmaktan, oturup sohbet etmekten zevk almaz, aksine böyle ortamlardan hemen uzaklaşır.

Kişi, hiçbir konuda düşüncesini dile getirmez; beklentilerini, ideallerini, planlarını açıklamaz. Kendisine yöneltilen eleştiri veya övgüleri de dikkate almaz, bunlara karşı umursuz davranır.

Şizotipal kişilik bozukluğu
Kişinin düşünce, görünüş ve davranışlarında acayiplikler vardır. Kuşkucudur ve insanlarla yakın ilişki kuramaz. Altıncı his, telepati, geleceğe dair haberler alma, batıl inanışlar, diğer insanların kendi duygularım algılayabileceği şeklinde düşünceleri vardır.

Çekingen kişilik bozukluğu
Kişi toplum içinde rahat edemez, son derece çekingen, utangaç ve ürkektir. Eleştiriye karşı aşırı derecede hassasiyeti vardır. Sıradan bir eleştiride bile sarsılabilir. Reddedilmeyi hazmedemez. Başkaları tarafından onaylanmamak veya kınanmak kişide ciddi boyutlarda ruhsal travma etkisi yapar. Bu kişilerin en korktukları şeylerden biri, başkalarına alay konusu olmaktır.

Antisosyal kişilik bozukluğu
Antisosyal kişilik bozukluğu genellikle 5-6 yaşlarında kendini göstermeye başlar. Düzensizlik, uyumsuzluk, dengesizlik ve saldırganlık bu kişilerin yaşam biçimini ifade eder. Çalışma verimleri düşük, performansları bozuktur. İçinde yaşadıkları toplumun temel davranış kurallarına ve prensiplerine uymaz, aksine onlara saldırır, şiddetle reddederler.

Bu kişiler çocukluk dönemlerinden itibaren bazı belirtiler gösterirler. Okuldan kaçma, kopya çekme, hayvanlara kötü davranma veya eziyet etme, kaba kuvvete dayalı kavga, saldırganlık, yangın çıkartma, çalma, silah kullanma bu belirtilerdendir. Antisosyal kişilik bozukluğunun nedeni bugün hala tam olarak bilinememektedir.

Sosyopat kişilik bozukluğunda birey, toplumun koyduğu ahlaki ve sosyal kurallara uymada güçlük çekmekte, çevresine zarar vermekte ve bundan pişmanlık duymamaktadır. Bu kişiler diğer insanlara karşı sevgi, saygı, ilgi ve sempati duymaz, zayıf olanı ezerler. Davranış ve anlatımları çelişkilidir. Hep kargaşa çıkarma arzusu içindedirler, toplum ve ahlâk kurallarını hiçe sayarlar.

Psikopat kişilik bozukluğunda ise birey insanlara ilgi duymaz fakat onları güç kullanarak etkilemede aktiftir. Bu gibi kişiler suç işlemekten zevk alırlar. Geçmişlerine bakıldığında, küçüklüklerinde ihmal edilmiş, dengesiz anne ve babaların çocukları oldukları ortaya çıkmaktadır.

Bağımlı kişilik bozukluğu
Bu kişilik bozukluğunda birey birilerine bağımlıdır ve teslimiyetli bir tutum içerisindedir. Tek başına hiçbir işe kalkışamaz. Hep yalnız basma kalma ve terk edilme korkusu içindedir. Yalnız kaldığında ise kendini boşlukta ve çaresiz hisseder. Hemen her konuda kararsızlık yaşadığından sürekli birilerinin vereceği güven ve desteğe ihtiyaç duyar.
Bu kişiler kendilerine yöneltilen eleştirilere kolayca alınırlar. Çoğunlukla başkalarının fikirlerine katılır, kendileri yeni bir fikir üretemezler.

Histrionik kişilik bozukluğu
Bu kişilerin en belirgin özellikleri sürekli dikkat çekme, ilgi odağı olma istek ve ihtiyacı içinde olmalarıdır. Hep beğenilmek, övülmek, onaylanmak isterler. Aşırı duygusaldırlar. Hislerini abartılı bir coşkunlukla dışa vururlar. Duygu durumları yüzeysel ve değişkendir. Olmadık bir konuya sıkılıp ağlarken, bir arkadaşlarının kaza geçirmesine hatta ölümüne ilgisiz kalabilirler.

Bu tip kişiler tavır ve davranışlarını gereği gibi kontrol edemezler. Tüm davranışlarının, konuşmalarının hatta konuşmamalarının ardında ilgi çekme çabası olduğu için, insanlarla sürekli ve esaslı bir iletişim kuramazlar.

Narsistik kişilik bozukluğu
Narsistik kişilik bozukluğu olanlar kendilerini diğer insanlardan farklı ve üstün görürler. Güzel, zeki, yetenekli, güçlü ve başarılı oldukları konusunda iddialıdırlar. Zihinleri sürekli kendilerini düşünmekle meşguldür. Bu kişiler adeta kendilerine aşıktırlar, en çok kendilerini sever kendilerini önemserler. Başkalarına ise önem ve değer vermezler. Onların duygu ve düşüncelerini anlama yönünde bir gayretleri olmaz.

Bu kişiler kendilerinin bir benzeri olmadığına, eşsiz olduklarına inanmaktadırlar. Her şartta kendilerini ön plana çıkarmak, ilgiyi üzerlerine çekmek, başkalarında hayranlık uyandırmak gayretindedirler. İnsanlarla olan diyaloglarında üstünlük ve bilmişlik taşlarlar. Başkalarının duygu ve düşüncelerini kullandıkları gibi emeklerinden ve onların ürettikleri değerlerden de menfaat sağlarlar. Düşüncenin tasarlayabileceği bütün üstün niteliklerin kendilerinde toplandığını sanır, kendilerince diğer insanları aşağılarlar.

Pasif agresif kişilik bozukluğu
Kişinin kin, nefret, kızgınlık, düşmanlık, öfke gibi agresif davranışlara sebep olan ruhsal hareketliliği, pasif direniş şeklinde kendini göstermektedir. Pasif agresif kişilik bozukluğunda bireyler geleceğe karamsar bakarlar.

Majör depresyon
Depresyonun ana özelliği kişide karamsarlık, sıkıntı ve elem halinin egemen olmasıdır. Bu ruhsal rahatsızlıkta hastada izlenen diğer belirti ve değişiklikler şöyledir:
Hasta ruhsal çöküntü içindedir.
Hiçbir şeyden zevk almaz olur.
Kendisini hüzünlü, çökkün, karamsar ve üzgün hisseder:

Gücü ve enerjisi azalmıştır.
Yerine getirmesi gereken sorumluluklara karşı ilgisi kaybolmuştur. Bunun yanı sıra günlük işlerini yapmakta da zorlanır.
Yoğun umutsuzluk ve çaresizlik duyguları yaşar. İçinde bulunduğu durumu bir çıkmaz olarak görür ve bu durumdan bir daha kurtulamayacağını düşünür.
Hasta özellikle sabah saatlerinde içinde yoğun bir sıkıntı ve bunaltı hisseder.
Kendine olan saygısını ve güvenini yitirir. Sürekli kendini suçlar.
Zihnen ve bedenen yavaşlama görülür. Düşünce ve beden hareketleri durgun ve donuktur. Düşüncelerinde kararsız, konuşmalarında ağırdır; dura dura konuşur. Herhangi bir konu üzerine odaklanmakta güçlük çeker.

İştahı azalır veya artar.
Uyku bozukluğu ortaya çıkar. Uykuya dalmakta veya sürdürmekte zorlanır, sabahları erken uyanma bozukluğu olur. Veya tam tersi olup fazla uyku sorunu olabilir.
Gerçekte bir bellek bozukluğu söz konusu olmadığı halde sürekli olarak unutkanlıktan şikayetçi olur. Hastanın bu durumu yoğun üzüntü, sıkıntı ve dikkat dağınıklığı ile bağlantılıdır.

Gençlik döneminde depresyon
Klinik depresyona gençlik döneminde tüm belirtileriyle birlikte çok ender olarak rastlanır. Çünkü çocukluktan henüz çıkan gencin kendini dıştan izleme ve eleştirme yeteneği zayıftır. Dahası dışa dönük olması ve tepkilerini de baskı altında tutmaması nedeniyle ruhsal çöküntü, kendini suçlama, durgunluk, ümitsizlik gibi depresyona dair belirtiler açıkça ortaya çıkmaz, nadiren çıksa da geçicidir. Bunlar depresyona eşdeğer belirtiler olarak nitelendirilir ve üstü kapalı olarak ortaya çıkarlar. Belirtilerden bazıları:

Sürekli sıkıldığını söyler.
Hiçbir işle uzun süre ilgilenemez, kendi arzusuyla başladığı bir işten hemen bıkar; başka bir işe yönelir fakat onu da aynı şekilde sonuçsuz bırakır.
Baş ağrısından, yorgunluktan, karın ağrısından, mide bulantısından, uykusuzluktan şikayet eder.
Tavrı tedirgindir.
Dikkatini toplamakta zorlanır, okuduğunu anlamaz.
Dalgın, unutkan ve vurdumduymazdır.
Genel başarı seviyesi düşer.

Alkol bağımlılığı
Alkolizm, alkollü içkilere hastalık derecesinde düşkün olma ve içmeden duramama durumudur. Alkollü içkiler sebebiyle beden ve ruh sağlığı bozulan, faaliyetleri sekteye uğrayan, buna rağmen içkiden vazgeçmeyen kişilere ise alkolik denir. Alkol bağımlılık yapabilen bir maddedir. Bağımlı hale gelen bir kişi içkiyi kısa süreli de olsa bırakamaz. Bıraktığı takdirde baş ağrısı, ateş yükselmesi, iç sıkıntısı, yüzde kızarma, bedende titremeler, uykusuzluk, saldırganlık, korku ve panik durumu ortaya çıkar. Uzun süre aşırı alkol kullanıp aniden bırakanlarda bu sendromlar daha da tehlikeli duruma gelerek alkol çıldırması ortaya çıkar. Hastada görme, işitme ve dokunma varsanıları belirir, bilinç bulanıklasın Hasta derisinde böcekler dolaştığı, duvarda korkunç hayvanlar gördüğü varsanıları ile paniğe kapılır. Bu şekilde ağır nöbet geçiren alkoliklerin yüzde on beşi bir nöbet sırasında hayatlarını kaybederler.

Alkolün neden olduğu en büyük hasar beyinde meydana gelir. Alkol paranoyası, alkol bunaması, alkol halüsinozu bunlardandır. Bununla beraber alkol, sinir sistemini etkileyerek felçlere, görme ve denge bozukluklarına yol açar.

Uyarıcı ve uyuşturucu madde bağımlılığı
Bazı insanların uyuşturuculara ve uyarıcılara başvurmasına yol açan nedenler, alkol bağımlılığında söz konusu olan nedenlerle aynıdır. Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin tamamı, sonunda kişide ruhsal çöküntüye neden olur.

Hemen belirtmek gerekir ki alkole ve uyuşturucuya ancak zayıf kişilikteki insanlar sığınır. Halbuki sağlıklı bir yapıda insan böyle bir zayıflığa gerek duymaz. Kendisine saygısı gereği böyle şeylerden şiddetle uzak durur. Zaten bir sorunu varsa bunu kendisi, bizzat aklıyla çözer. Hiçbir olay karşısında sarsılıp, yıkılmayacağı için alkole ya da uyuşturucu maddelere başvurması, böylesine zararlı alışkanlıklardan medet umması söz konusu olmaz. Dengeli, aklı başında, ruhen çok sağlıklı olan bir insan zaten sorunlarını büyütmez. Bunları dert ya da üzüntü gibi görmez. Mantıklı bir şekilde değerlendirir, mutlaka bir çözüm yolu bulur. Çok büyük gibi gözüken bir sorun dahi olsa alkolün veya uyuşturucunun hiçbir sorunu çözmeyeceğini tam tersine sorunları daha da artıracağını bilir. Bununla birlikte neşelenmek için de bunlara ihtiyaç duymaz. Olumlu bakış açısı nedeniyle zaten sağlıklı bir insan her zaman doğal olarak neşelidir. Bu kadar zavallı bir şekilde böyle tehlikeli maddeler arkasına sığınarak yaşamayı kendisine yakıştırmaz.

Yeme bozuklukları
Yeme davranış bozukluğu, beslenmenin de ötesinde psikolojik boyutu olan bir durumdur. Çoğu hastada, kendini kilolu görerek rejim yapmakla başlar. Yüzde 95 gibi yüksek bir oranda hanımlarda özellikle de genç kızlarda görülür. Vücut kilolarının sürekli kontrol altında tutulması gereken meslektekiler örneğin balerinler, jimnastikçiler, dansçılar, mankenler arasından çıkma olasılığı yüksektir. Özellikle genç film yıldızları, mankenler ve fotomodellerde görülmesi gençlere kötü örnek olmaktadır.

Aneroksiya nervoza
Bu kişiler yemek yeme, vücut kilosu ve zayıflık konularında ciddi takıntılıdırlar. Aşırı derecede kilo kaybetseler bile yemek yemeyi kabul etmez, aç olmadıklarını söylerler. Kalorisi hemen hemen en düşük besinleri tercih ederler. Aneroksiyalar ilk başlarda çevrelerinde fark edilmeseler de, zamanla anlaşılırlar. Çünkü kilo kaybı hayati tehlike doğuracak boyutlara varır. Bunu yakın çevrelerine ve özellikle ailelerine hissettirmemek için kat kat giyinirler. Yemeklerini yemez, saklar, gizlice dışarı atarlar. Takıntılarını belli etmemek için yemekler yapar, çevrelerindekilere ikram ederler.

Belirtiler
Aneroksiyalar aç olduklarını kabul etmez, yemek yemeyi kesin olarak reddederler.
Tabak içerisine bir dilim domates koyar, kenarından keserek yer ve doyduklarını söylerler.
Yemek yemedikleri için kısa zamanda aşırı kilo verirler.
Ara ara kusarlar, ancak bunu çevrelerine belli etmez, gizlerler.
Aşırı kilo kaybetmelerine rağmen kendilerini şişman görürler. Kilo almaktan çok korkarlar.
Hiperaktif olurlar. Sürekli ağır egzersiz yaparlar.
Vücutları zayıf ve sağlıksız olmasına rağmen sürekli yürür, koşuya çıkar, evin içinde de hiç oturmazlar.
Rejim listeleri, besinlerin kalori değerlen konuları ile yakından ilgilidirler.
Depresiftirler.
Hastalığın ciddiyetini inkar ederler.

Bilumia nervoza
Bu kişiler ihtiyaçlarının üzerinde yemek yer, sonrasında çıkarırlar. Genellikle bol kalorili yiyecekler tüketirler. Sürekli kusmalarının yanı sıra laksatif ilaçlar kullanırlar. Vücutlarında, kusmaya bağlı iç kanama, sıvı kaybı ve organ hasarı gibi ciddi sağlık sorunları ortaya çıkar. Sürekli kusmayla bağlantılı olarak, asit diş minelerine zarar verir, çürüme olur. Bilumia çok tehlikelidir, bazı durumlarda ölümle bile sonuçlanabilir.

Belirtiler
Bulimialar ataklar şeklinde, kontrolsüz olarak, çok fazla yiyeceği kısa sürede yerler.
Kiloları sürekli değişir; kimi zaman şişman kimi zaman da zayıftırlar.
Yiyecekleri gizlice satın alır ve yine herkesten gizleyerek yemek yerler.
Aşırı yeme sırasında açlığının farkında olmadıkları gibi doyunca da yemeyi durduramazlar.
Yemekten sonra yediklerini çıkarmak üzere, belli etmeden hemen lavaboya giderler.
Yemek yedikten sonra suçluluk, eziklik duyarak ruhsal çöküntü yaşarlar.
Genellikle alkol veya çeşitli haplar kullanırlar.
Kulağın altında yer alan paratroid bezleri şişer.

Uykuda kabus bozukluğu
Bu uyku bozukluğu, korkutucu rüyalarla kişinin uykudan uyanmasına neden olur. Çoğunlukla 3-5 yaş arası çocuklarda görülür. Çocuk uykudan korku ve dehşet içinde uyanır, nöbetin sonlanmasıyla uykuya tekrar dalar. Uyandığında rüyasında gördüklerini hatırlamaktadır. Bu bozukluk çocuklarda kendiliğinden geçer.

Uyurgezerlik
Uykunun ilk saatlerinde ortaya çıkar. Ortalama 10 dakika kadar sürer. Uyurgezerlik sırasında kişinin bilinci tam açık değildir, uyandırılması zordur. Nöbet kısa sürer ve kişi olanları hatırlamaz. Bu rahatsızlık da çoğunlukla çocuklarda görülmektedir. Yetişkin kişilerde de nadiren de olsa görülebilmektedir.

Sınav kaygısı
Hiç kuşkusuz öğrencilik yıllarının en stresli zamanları sınav dönemlidir. Sınavlar yaklaştıkça öğrencilerin üzerindeki yük artar. Gerek ailenin beklentileri gerekse öğrencinin kendi sorumluluğu açısından bu yük gittikçe ağırlaşır. Bu kaygıyı yaşayan bir kısım öğrenciler büyük bir gerilim yaşarlar. Kimisi stresten ötürü yemek yiyemez, uyku uyuyamaz, büyük bir korku yaşar. Bu korku zamanla ümitsizliğe, karamsarlığa dönüşür. Öğrenci başaramayacağını ve bunun sonucunda da mahvolacağını düşünür. Okul sınavlarında da yaygın olarak bu ruh hali görülmesine rağmen asıl olarak okullara giriş sınavlarında bu kaygı daha yoğun yaşanmaktadır. Oysa sınavlarda öğrencilerin bilgileri ve çalışma verimleri değerlendirilir. Öğrenciler sınav sonucuna göre iyi ya da kötü diye ya da akıllı veya aptal diye damgalanmazlar. Bu sadece basit bir değerlendirmedir. Elbette ki bu derslere ve sınavlara önem verilmemesi anlamına gelmemelidir. Önem verilmeli, belirli bir heyecan da duyulmalıdır. Ancak strese, kaygıya, gerginliğe gerek yoktur, Öğrenci elinden geleni mutlaka yapmalı, ama ondan sonrasını çok düşünmemelidir. Çoğu öğrenci bunu düşünmekten dikkatini verip sınava iyi çalışamaz. Başaracak gücü olduğuna inanmalıdır. Bu tür kaygıların başarısını çok olumsuz etkileyeceğini düşünüp bundan vazgeçmelidir.

Sağlık denilince akla fiziksel ve ruhsal yönden bir bütün akla gelir. Yani ruh sağlığını genel sağlıktan ayırmak mümkün değildir. Çünkü insanın fiziksel ve ruhsal durumu arasında büyük bir etkileşim vardır. Ruhsal durumdaki değişmeler, dalgalanmalar ve sarsıntılar bedeni etkilediği gibi bedendeki değişiklikler de ruhu ve beyni etkilemektedir. Nitekim fiziksel hastalıkların ortaya çıkışında insan psikolojisinin etkisi büyük olabilmektedir.

Psikosomatik hastalıklar, insanların yaşamlarındaki ve iç dünyalarındaki düşünsel ve duygusal çatışmaların dışarıya bedensel belirtiler, fiziksel hastalıklar ve şikayetler olarak yansımasıdır. Psikosomatik hastalıklar, ruhla beden arasındaki etkileşimin önemli bir göstergesidir. İstatistiklere göre dünya genelinde yapılmış tarama ve araştırmalar, çeşitli dallardan hekimlere, özellikle de dahiliye uzmanlarına ve acil servislere başvuran hastaların %68′inin psikosomatik hasta olduklarına işaret ediyor.

Stresin insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkisi bugün herkesçe bilinmektedir. Nitekim moralleri bozulduğunda insanların çalışma verimleri azalmakta, huzurları bozulmakta ve beraberinde birtakım fiziksel rahatsızlıkları başlayabilmektedir. Yani ruhsal yönden yaşadıkları bedenlerine, organlarına, hücrelerine yansımaktadır. Bu şekilde, ortaya çıkmasında ya da gelişmesinde ruhsal ve psiko-sosyal etkenlerin rol oynadığı kabul edilen bazı bedensel hastalıklara psikosomatik hastalıklar denilir. Stresin yol açtığı rahatsızlıkların başında genelde kalp atışının ve kan basıncının yükselmesi, kandaki yağ ve şeker oranının artması, kanın pıhtılaşma oranının artması, kanda alyuvarların artması, kas kasılmalarının artması, göz bebeklerinin büyümesi, sindirim sistemi problemleri sayılmaktadır. Organizma stresle başa çıkamadığında strese karşı mağlup olmuş olur. Bu da psikosomatik hastalıklara yol açar. Stresin yol açtığı psikosomatik hastalıkların başlıcaları şunlardır: Alerji, ülser, yüksek tansiyon, kalp-damar hastalıkları, nefrit, şeker hastalığı, kanser, egzama ve sedef gibi deri hastalıkları, sinirsel ve zihinsel hastalıklar… Ruhsal gerginliğin sonucu olarak vücudun fiziksel anlamda direnci kırılır, beden güçten düşer. Bağışıklık sistemi çöker ve birbiri arkasına hastalıklara yakalanılır veya mevcut bir hastalığın iyileşmesi gecikir. Hastalıkların yanı sıra hüzün ve karamsarlık sonucu ruhen yaşanan huzursuzluklar, gerilimler, üzüntüler doğal olarak insanın dış görünümüne de yansır. Saç dökülmesi, ağarması, matlaşması, cildin neminin çekilerek kuruması, kalınlaşması, esnekliğini kaybederek kırışması, çatlaması, bunun sonucunda dışarıdan her türlü enfeksiyona açık hale gelmesi, hücrelerin yenilenmesi geciktiği için cilt bozukluklarının kalıcı bir görünüm alması, rengin soluklaşarak yüzün sararması, gözlerin matlaşması gibi daha pek çok olumsuz değişiklik de beraberinde yaşanır. Bu tarz kişilerde erken yaşta çökme görülür. Vücutları senelerce, günün her anında süren bu gerilimi, duygusal fırtınaları, ruhi dalgalanmaları kaldıramaz. Bunun sonucu olarak şiddetli yaşlılık alametleri ve kalıcı fiziksel tahribatlar oluşur. Nitekim neşeli, rahat ve huzurlu olan kimselerin gerilimli, stresli, bunalımlı, ağlamaya yatkın kişilere göre daha uzun yaşadıkları, daha sağlıklı oldukları da pek çok bilimsel araştırmayla doğrulanmış bir gerçektir.